Thôi nhặt bạc cắc để rồi đánh mất cả cơ đồ dài hạn | Blog của Quảng
QĐào Xuân Quảng
← Quay lại danh sách Cuộc sống
🏷️ Cuộc sống

Thôi nhặt bạc cắc để rồi đánh mất cả cơ đồ dài hạn

Muốn trở thành tay chơi lớn và xây dựng cơ đồ bền vững? Đôi khi cách nhanh nhất là học cách “chê tiền” trước mắt như Charlie Munger và Warren Buffett.

Hôm qua tôi ngồi lướt mạng, thấy một cậu em cũ khoe mới đổi con xe Mẹc nhờ chạy chiêu trò ads bùng, bán vài lô hàng “trend” nhập nhèm. Cùng lúc đó, một ông bạn khác của tôi đang chật vật tháng thứ 6 xây dựng một nền tảng giáo dục tử tế, khách hàng lác đác, lợi nhuận chưa thấy đâu.

Tôi cá là anh em ngồi đây, không ít thì nhiều, đã từng rơi vào tình cảnh này: Có cơ hội đạt được lợi ích nhanh (tiền, danh tiếng) nhưng đi ngược với mục tiêu dài hạn.

Rõ ràng, nhìn người ta phất lên “như diều gặp gió” thì lòng mình gợn sóng lắm chứ. Nhưng đằng sau cái bẫy của sự phồn vinh giả tạo đó là một triết lý cực kỳ khắc nghiệt mà những người muốn làm việc lớn phải thấu hiểu.

Khi cả thế giới hối hả nhặt bạc cắc, tại sao những “người khổng lồ” lại chọn cách ngồi im?

Hầu hết anh em mình lớn lên với tư duy: *“Cờ tới tay ai người nấy phất”*, *“Có tiền ngu gì không kiếm”*. Thấy cơ hội ra tiền là lao vào cắn xé.

Nhưng Naval Ravikant (lại là idol của tôi) từng nói một câu sắc lẹm thế này:

“Play stupid games, win stupid prizes” (Chơi những trò chơi ngớ ngẩn, bạn sẽ nhận được phần thưởng ngớ ngẩn).

Thực chất, bí mật cốt lõi của những người chơi hệ “bền vững” chính là bài toán: Trì hoãn phần thưởng ngắn hạn để đạt mục tiêu dài hạn.

Chắc anh em từng nghe về bài test “Kẹo dẻo” (Marshmallow Experiment) nổi tiếng của Đại học Stanford. Đứa trẻ nào chịu nhịn ăn 1 viên kẹo hôm nay để được nhận 2 viên vào ngày mai, sau này lớn lên đều có thu nhập cao hơn, sức khoẻ tốt hơn và tỷ lệ thành công vượt trội.

Nghe thì lý thuyết, nhưng áp dụng vào đời thực thì đắng ngắt!

Nhịn viên kẹo lúc 5 tuổi thì dễ, chứ nhịn “tiền chục, tiền trăm triệu” lúc 25, 30 tuổi thì khó vô cùng. Nhất là khi xung quanh anh em, bạn bè đua nhau flex nhà, flex xe nhờ dăm ba cái trò “hit and run” (đánh nhanh thắng nhanh). Cái nỗi đau thực sự ở đây là chúng ta rất khó cưỡng lại cám dỗ trước mắt, đặc biệt khi xung quanh nhiều người chọn con đường ngắn hạn.

Nó tạo ra một thứ áp lực đồng trang lứa (FOMO) kinh khủng khiếp. Mình làm tử tế thì chậm rì, bọn nó làm lôm côm thì tiền vô như nước.

Nhưng vấn đề lớn nhất mà tôi thấy ở anh em là gì, biết không? Đó là cái giá phải trả cho việc “nhặt bạc cắc”. Nếu anh em cứ nhắm mắt chọn cái lợi ngay lập tức, hậu quả sẽ là: Đánh đổi liên tục lợi ích ngắn hạn, đến cuối cùng không đạt được cả ngắn hạn lẫn dài hạn.

Nay anh em chạy ads bùng, mai anh em bán kem trộn, mốt anh em làm trò lùa gà. 5 năm sau nhìn lại, trong tay anh em không có một thương hiệu, không có uy tín, không có một tệp khách hàng trung thành nào. Anh em đang xây một lâu đài trên cát, sóng đánh một phát là trôi sạch.

Áp dụng khung tư duy “Từ chối khéo”: Kỷ luật để kiên định với con đường dài

Vậy làm sao để có đủ kỷ luật và khung tư duy để kiên định với lựa chọn dài hạn dù chậm hơn?

Anh em không cần phải trở thành nhà sư khổ hạnh để chối bỏ vật chất. Thay vào đó, hãy cài đặt cho mình một “Bộ lọc Quyết định” (Decision Filter). Đây là 3 cái bẫy “ngắn hạn” tàn phá mục tiêu dài hạn mà anh em cần loại bỏ ngay lập tức:

1. Kiếm tiền bằng cách đốt cháy Uy tín (Reputation Burn)

Warren Buffett từng răn dạy:

“Mất 20 năm để xây dựng danh tiếng, và 5 phút để hủy hoại nó.”

Một cơ hội kiếm 100 củ ngay hôm nay nhưng khiến khách hàng chửi rủa, bóc phốt, thì đó không phải là cơ hội. Đó là thuốc độc bọc đường.

2. Chạy theo trend thay vì xây dựng Kỹ năng lõi

Hôm nay thấy AI hot đi lùa gà bán khóa học rác. Ngày mai thấy sàn thương mại điện tử hot lại đi làm tools spam. Anh em đang chơi trò “đập chuột” cực kỳ tốn sức.

Người khôn ngoan chọn cày cuốc những kỹ năng “tích lãi kép” như viết lách, thuyết trình, thấu hiểu tâm lý con người – những thứ mất nhiều tháng để thành thục nhưng kiếm tiền cả đời.

3. So sánh bản thân với những người đang chơi “game khác”

Đừng nhìn thằng bạn kiếm tiền nhanh rồi sốt ruột. Trò chơi của nó là ngắn hạn. Trò chơi của anh em là dài hạn. Không thể lấy luật của cờ caro ra để bực tức khi đang đánh cờ tướng được.

Mỗi lần anh em dũng cảm gạt bỏ một món “tiền bẩn”, một “dự án rác”, là anh em đang tự giải phóng không gian, thời gian và năng lượng để chuẩn bị đón nhận những cơ hội lớn gấp 10 lần ở phía sau.

Lời kết: Anh em đang dựng lều hay xây cao ốc?

Anh em thử tưởng tượng xem: Dựng một cái lều vỉa hè chỉ mất 1 buổi chiều. Nhưng để xây một tòa nhà chọc trời, người ta mất cả năm trời ròng rã chỉ để đào móng – một công việc mệt mỏi, tốn kém và chẳng ai nhìn thấy thành quả nhô lên khỏi mặt đất.

Nếu chỉ nhìn bằng con mắt ngắn hạn, thằng dựng lều sẽ đứng cười nhạo người xây móng. Nhưng khi cơn bão thực sự ập tới, anh em biết ai mới là người trụ lại rồi đó.

Cuộc sống và kinh doanh là những trò chơi dài hạn (long-term games). Hãy chơi nó với những con người dài hạn (long-term people).

Tối nay, trước khi đưa ra một quyết định kiểu như “có nên nhảy việc chỉ vì thêm 2 triệu tiền lương” hay “có nên nhập lô hàng dởm này để tối ưu biên độ lợi nhuận”, hãy dừng lại 3 giây và tự hỏi: Lựa chọn này có đang giết chết phiên bản vĩ đại của tôi trong 5 năm tới không?

🔥 Bài Viết Nổi Bật Khác

Xem tất cả →